意向形(いこうけい) (ikou kei - volitional form)
Thể ý chí (意向形) — “chúng ta hãy ~ / tôi sẽ ~”
Mẫu câu
-
Ⅰ類(五段):語尾 u段 → o段 + う行く → 行こう / 休む → 休もう / 登る → 登ろう -
Ⅱ類(一段):る → よう / Ⅲ類:する → しよう、来る → 来(こ)よう食べる → 食べよう / 見る → 見よう / する → しよう / 来る → 来よう
Cách tạo
Với động từ nhóm godan, đổi âm cuối sang hàng o rồi thêm う (書く → 書こう). Với động từ nhóm ichidan, thay る bằng よう (食べる → 食べよう). する thành しよう và 来る thành 来よう (こよう).
Khi nào dùng
Dùng để rủ bạn bè (週末は海へ行こう) hoặc tự quyết định (少し休もう). Dạng lịch sự là 行きましょう. Với ~(よ)うと思う bạn cũng có thể nêu một ý định chưa chắc chắn.
Điều cần lưu ý
Nó thân mật nên nghe không tự nhiên với người ở vị trí cao hơn. Khi dùng cho quyết định của chính mình, nó cho thấy ít quan tâm ý kiến người nghe nên có thể gần giống một mệnh lệnh.
Ví dụ
-
週末(しゅうまつ)は海(うみ)へ行(い)こう。
Shūmatsu wa umi e ikō.
Cuối tuần này mình đi biển nhé.
行く → 行こう (godan: k + u → k + ō).
-
疲(つか)れたから、少(すこ)し休(やす)もう。
Tsukareta kara, sukoshi yasumō.
Mệt rồi, nên mình nghỉ một chút nhé.
-
今度(こんど)の休(やす)みに、山(やま)へ登(のぼ)ろう。
Kondo no yasumi ni, yama e noborō.
Kỳ nghỉ tới mình đi leo núi nhé.
Lỗi thường gặp
- Đừng coi động từ ichidan như godan: là 食べよう, không phải 食べろう.
- Với cấp trên, dùng ~ましょう; ~よう dành cho bạn bè và gia đình.
Thêm các điểm ngữ pháp
- ことができる ~ことができる — “có thể ~ / làm được ~”
- られる ~られる — thể khả năng (có thể ~)
- させられる ~させられる — thể bị động sai khiến (“bị bắt ~”)
- させる ~させる — thể sai khiến (“bắt / cho phép ai ~”)
- たがる ~たがる — ngôi thứ ba “muốn ~”
- てあげる ~てあげる — “làm ~ cho ai đó”
- てほしい ~てほしい — “tôi muốn bạn ~”
- ていく ~ていく — “tiếp tục ~ / từ nay về sau”
- ていた ~ていた — “đã đang ~” (quá khứ tiếp diễn)
- てくれる ~てくれる — “ai đó làm ~ cho tôi”
- てくる ~てくる — “đi rồi quay lại / trở nên / bắt đầu ~”
- てみる ~てみる — “thử ~”
- てもらう ~てもらう — “nhờ / được ai đó ~”
- ておく ~ておく — “làm ~ trước”
- てしまう / ちゃう ~てしまう / ~ちゃう — hoàn thành hoặc nuối tiếc
- てやる ~てやる — “làm ~ cho” (thân mật, cho người bậc dưới)
- 受身形(うけみけい) Thể bị động (受身形) — bị / được ~
- 間(あいだ) 間 — “trong lúc ~ / khi ~ / giữa ~”
Luyện tập ngay trong ứng dụng
Mainichi JLPT biến các điểm ngữ pháp này thành bài kiểm tra hằng ngày và thước đo mức độ sẵn sàng — hoàn toàn miễn phí, không cần đăng ký.