てごらん (te goran)
~てごらん — nhẹ nhàng “hãy thử ~”
Mẫu câu
-
動詞て形 + ごらんthể て + ごらん (読んでごらん, 見てごらん) -
動詞て形 + ごらんなさいthể て + ごらんなさい: dạng đầy đủ và hơi mạnh hơn
Ý nghĩa và nguồn gốc
ごらん bắt nguồn từ 御覧, dạng kính ngữ của “nhìn” (một dạng của 見る). ~てごらん nghĩa đen là “hãy xem (sẽ ra sao) sau khi làm ~”. Vì thế nó mang ý thử làm gì đó để xem kết quả.
Khi nào dùng
Cha mẹ, thầy cô và người lớn tuổi dùng để khích lệ trẻ nhỏ hoặc bạn bè: 食べてごらん (thử ăn đi), 見てごらん (nhìn kìa!). Giọng dịu dàng, khích lệ là tự nhiên.
Ghi chú
Đây là mệnh lệnh nhẹ, không phải lời nhờ, nên tránh dùng với người bề trên; hãy dùng ~てみてください hoặc ~てみませんか. Dạng phủ định không được dùng.
Ví dụ
-
この本(ほん)を読(よ)んでごらん。
Kono hon o yonde goran.
Con thử đọc cuốn sách này đi.
-
あそこの看板(かんばん)を見(み)てごらん、面白(おもしろ)い絵(え)があるよ。
Asoko no kanban o mite goran, omoshiroi e ga aru yo.
Nhìn tấm biển đằng kia đi, có một bức tranh ngộ nghĩnh đấy.
-
分(わ)からないなら、先生(せんせい)に聞(き)いてごらん。
Wakaranai nara, sensei ni kiite goran.
Nếu không hiểu thì thử hỏi thầy giáo đi.
Lỗi thường gặp
- Đừng dùng với sếp hay thầy cô. Nghe như ra lệnh từ trên xuống. Hãy dùng ~てみてください.
- Dạng này cố định: thể て + ごらん. Không có ~ないでごらん.
Thêm các điểm ngữ pháp
- ばいい ~ばいい — chỉ cần ~ là được, cứ ~ là ổn
- べきだ ~べきだ — nên ~, phải ~
- べきではない ~べきではない — không nên ~
- こと ~こと — phải ~ (quy định hoặc chỉ thị bằng văn bản)
- ことはない ~ことはない — không cần phải ~
- ても構(かま)わない ~ても構わない — “tôi không phiền nếu ~ / ~ cũng được”
- わけにはいかない ~わけにはいかない — “không thể (cho phép mình) ~”
- 上(あ)げる ~上げる — hoàn thành trọn vẹn ~
- あまり あまりの~に — quá ~ đến mức ~
- あまりにも あまりにも — quá ~, quá mức
- 合(あ)う ~合う — làm ~ cho nhau; hợp, vừa
- ばよかった ~ばよかった — lẽ ra nên ~, giá mà đã ~
- ば~ほど ~ば~ほど — càng ~ càng ~
- ば~のに ~ば~のに — giá mà ~ thì đã ~ (hối tiếc)
- ばかりで ~ばかりで — chỉ toàn ~ (và không làm gì khác, sắc thái tiêu cực)
- ばかりでなく ~ばかりでなく — không chỉ ~ mà còn ~
- 別(べつ)に~ない 別に~ない — không đặc biệt ~
- ぶりに ~ぶりに — lần đầu tiên sau ~ (một khoảng thời gian)
Luyện tập ngay trong ứng dụng
Mainichi JLPT biến các điểm ngữ pháp này thành bài kiểm tra hằng ngày và thước đo mức độ sẵn sàng — hoàn toàn miễn phí, không cần đăng ký.